
Reis door de geschiedenis en wetenschap met deze quiz over het wiel! Ontdek hoe deze simpele machine de menselijke beschaving vormgaaf, van eeuwenoud aardewerk tot moderne engineering.
Wagenmaker-weter 0–4 · As-expert 5–8 · Draaimeester 9–10
Tik op het juiste antwoord
George Ferris ontwierp zijn enorme reuzenrad van 80 meter hoog voor de Wereldtentoonstelling van 1893 in Chicago als direct antwoord op de Eiffeltoren in Parijs. Elk van de 36 wagens bood plaats aan maar liefst 60 personen, wat het destijds een waar technisch wonder maakte.
Tik op het juiste antwoord
De London Eye wordt vaak een reuzenrad genoemd, maar het is eigenlijk een vrijdragend observatiewiel. Dit betekent dat de hele structuur aan slechts één kant wordt verankerd door een A-frame. Bij de opening was het met 135 meter het hoogste wiel in zijn soort ter wereld. Foto: Khamtran, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.
Tik op het juiste antwoord
Het Falkirk Wheel is een prachtig roterend scheepslift in Schotland die twee kanalen met elkaar verbindt. Het gebruikt heel weinig energie om te roteren - slechts ongeveer 1,5 kilowattuur per draai, wat ongeveer dezelfde energie is die nodig is om acht waterkokers te laten koken! Foto: Sean Mack, Wikimedia Commons, CC BY 2.5.
Tik op het juiste antwoord
Het Wiener Riesenrad in Wenen vormt het decors voor een van de beroemdste scènes uit de filmgeschiedenis in "The Third Man." Vanaf grote hoogte vergelijkt het personage van Orson Welles de mensen beneden met kleine stipjes. Dit historische reusachtige wiel, gebouwd in 1897, overleefde de Tweede Wereldoorlog ondanks zware schade.
Tik op het juiste antwoord
Hoewel wij wielen associëren met transport, werden de oudste wielen rond 3500 v.Chr. door pottenbakkers in Mesopotamië gebruikt. Het duurde nog drie eeuwen voordat men besefte dat het horizontaal monteren van deze draaiende schijven op assen handig was om zware karren te verplaatsen.
Tik op het juiste antwoord
In 1894 reed coureur Alfred Vacheron in de Parijs-Rouen-race met een Panhard & Levassor voorzien van een rond stuurwiel, ter vervanging van de traditionele stermhendel. Deze innovatie maakte het sturen veel nauwkeuriger. Binnen een paar jaar nam bijna elke grote autofabrikant dit ontwerp over. Foto: Chris 73, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.
Tik op het juiste antwoord
Moderne fietswielen vertrouwen op spanning in plaats van compressie. De draadspaken staan onder hoge spanning, wat betekent dat de naaf van het wiel eigenlijk aan de bovenste spaken hangt in plaats van op de onderste te rusten. Dit slimme ontwerp maakt het wiel ontzettend licht en toch sterk.
Tik op het juiste antwoord
Het wiel van de Ljubljana-moerassen werd in 2002 in Slovenië ontdekt en is naar schatting zo'n 5.150 jaar oud. Gemaakt van es- en eikenhout, was het zelfs voorzien van een eigen eikenhouten as. Deze ontdekking verraste onderzoekers omdat het bewees dat er in Europa al veel eerder dan gedacht geavanceerd houtbewerking bestond.
Foto: Petar Milošević, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.
Tik op het juiste antwoord
In het Rider-Waite tarotdeck staat er helemaal bovenaan het Rad van Fortuin een blauwe sfinx met een zwaard. Dit staat voor de onvoorspelbare pieken en dalen van het leven. Op de kaart staan ook vier gevleugelde wezens in de hoeken, die de vier vaste tekens van de dierenriem symboliseren.
Foto: Pamela Colman Smith, Wikimedia Commons, Publiek domein.
Tik op het juiste antwoord
Een bovenslag waterrad is zeer efficiënt omdat het gebruikmaakt van zowel het fysieke gewicht van het water in de schoepen als de kracht van de stroming. Traditionele bovenslagraden kunnen tot wel 85% efficiëntie bereiken, wat zelfs naar moderne mechanische maatstaven verrassend hoog is. Foto: Spike, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.
Plak de code in je pagina. De speler past zich vanzelf aan en elke stem telt mee in Votur.
Op WordPress, Ghost of Squarespace? Plak gewoon de link van deze pagina in je bericht.
Zo ziet het eruit
Ook leuk