Photo: Gregory H. Revera, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.Denk je dat je onze dichtstbijzijnde hemelse buur kent? Van zijn mysterieuze oppervlak tot zijn culturele impact, de Maan herbergt vele geheimen. Test je kennis met deze fascinerende feiten!
Maan-nieuweling 0–4 · Maan-kenner 5–8 · Maan-aanbidder 9–10
Kies er één
Hoewel zowel de maan als de zon een zwaartekracht uitoefenen op de oceanen van de aarde, is de maan de belangrijkste veroorzaker van de getijden. Door zijn grotere nabijheid tot de aarde heeft de zwaartekracht een veel sterker effect op onze planeet, wat de waterbulten creëert die we als vloed waarnemen. De invloed van de zon wijzigt deze getijden, wat leidt tot springtij en doodtij.
Kies er één
Apollo 11 schreef geschiedenis in juli 1969 toen Neil Armstrong en Buzz Aldrin als eerste mensen op het maanoppervlak liepen. De missie bereikte een hoofddoel gesteld door president John F. Kennedy. Apollo 13 staat daarentegen bekend om zijn dramatische noodsituatie tijdens de vlucht en de succesvolle terugkeer van de bemanning naar de aarde.

Photo: Neil A. Armstrong, Wikimedia Commons, Public domain.
Kies er één
De dominante wetenschappelijke theorie voor de oorsprong van de Maan is de inslaghypothese. Deze theorie stelt dat de Maan is ontstaan uit puin dat in een baan om de aarde werd geslingerd nadat een protoplaneet ter grootte van Mars, vaak Theia genoemd, botste met de jonge aarde. Deze heftige gebeurtenis verklaart de samenstelling van de Maan en het impulsmoment van het aarde-maansysteem.

Photo: NASA/JPL-Caltech, Wikimedia Commons, Public domain.
Kies er één
De donkere gebieden op het maanoppervlak worden maria genoemd, Latijn voor "zeeën", omdat vroege waarnemers dachten dat het watermassa's waren. Deze uitgestrekte vlakten zijn eigenlijk gestolde basaltlavastromen van oude vulkaanuitbarstingen, die gladde en relatief kraterloze oppervlakken vormen. De lichtere gebieden met veel kraters staan bekend als terrae of hooglanden.
Kies er één
De maan doorloopt een volledige cyclus van haar fasen, een synodische maand genoemd, in ongeveer 29,5 dagen. Deze periode is langer dan de werkelijke omlooptijd van de maan om de aarde (een siderische maand van ongeveer 27,3 dagen) omdat de aarde ook om de zon beweegt. De extra tijd is nodig omdat de maan haar relatieve positie moet "inhalen" om dezelfde fase te laten terugkeren.
Photo: Andonee, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.
Kies er één
Gebonden rotatie, ook wel synchrone rotatie genoemd, betekent dat een hemellichaam even lang doet over één omwenteling om zijn as als over één baan om een ander lichaam. Daarom zien we vanaf de Aarde altijd dezelfde kant van de Maan. Dit fenomeen is het directe gevolg van getijdenkrachten over miljarden jaren, die de rotatie van de Maan hebben vertraagd totdat deze overeenkwam met haar omlooptijd.
Photo: Stigmatella aurantiaca, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.
Kies er één
De Maan heeft geen wezenlijke atmosfeer zoals de Aarde; in plaats daarvan heeft hij een extreem ijle gaslaag die exosfeer wordt genoemd. Deze exosfeer is zo dun dat de deeltjes bijna nooit met elkaar botsen, waardoor het praktisch gezien een vacuüm is. Het bestaat voornamelijk uit gassen die vrijkomen uit het maanoppervlak of worden ingevangen door de zonnewind.
Photo: Apollo 17 astronauts, Wikimedia Commons, Public domain.
Kies er één
Wetenschappers hebben de aanwezigheid van water op de maan bevestigd, voornamelijk in de vorm van ijs. Dit ijs is vooral geconcentreerd in de permanent beschaduwde gebieden van kraters nabij de maanpolen, waar de temperaturen constant laag genoeg zijn om sublimatie te voorkomen. Hoewel vloeibaar water essentieel is voor leven, kan het door het vacuüm niet op het maanoppervlak bestaan.

Photo: Credits: ISRO/NASA/JPL-Caltech/USGS/Brown Univ., Wikimedia Commons, Public domain.
Kies er één
De achterkant van de maan, vaak ten onrechte de "donkere kant" genoemd, vormt een schril contrast met de voorkant. Deze staat vol met kraters en heeft heel weinig van de donkere, gladde vulkanische vlakten die maria worden genoemd. Dit verschil wordt vermoedelijk veroorzaakt door variaties in korstdikte en warmteverdeling tijdens de vroege vorming van de maan.

Photo: NASA, Wikimedia Commons, Public domain.
Kies er één
In het dagelijks gebruik verwijst een "Blue Moon" meestal naar de tweede volle maan binnen één kalendermaand. Een andere, oudere definitie verwijst naar de derde volle maan in een astronomisch seizoen met vier volle manen. De term betekent zelden dat de maan daadwerkelijk blauw lijkt, wat kan gebeuren onder specifieke atmosferische omstandigheden, zoals na vulkaanuitbarstingen.

Photo: Yulia Kolosova, Wikimedia Commons, CC BY 4.0.
Plak de code in je pagina. De speler past zich vanzelf aan en elke stem telt mee in Votur.
Op WordPress, Ghost of Squarespace? Plak gewoon de link van deze pagina in je bericht.
Zo ziet het eruit
Ook leuk